Κάθε εβδομάδα συζητάμε τα πιο καίρια θέματα της μητρότητας.

«Δεν με έχει φίλο»

«Δεν με έχει φίλο»

Η θέση του γονιού απέναντι στα προβλήματα σχέσεων των μικρών παιδιών είναι λεπτή αλλά συγχρόνως καθοριστική.

 

 

Οι γονείς συχνά ταυτιζόμαστε με τα παιδιά μας: Χαιρόμαστε με τις χαρές τους, στενοχωριόμαστε με τις λύπες τους, βιώνουμε άγχος με τις αγωνίες τους. Δεν είμαστε όμως πραγματικά στη θέση τους. Δεν είμαστε παιδιά. Στη θέση του δικού τους άκρατου ενθουσιασμού και αυθορμητισμού, έχουμε το φρένο της λογικής και της εμπειρίας και καλούμαστε συχνά να αποφασίσουμε αν θα το χρησιμοποιήσουμε, προκειμένου να παρέμβουμε στα προσωπικά ζητήματα των παιδιών μας, τα οποία αφορούν τι άλλο; Τους σημαντικούς φίλους τους.

 

 

Φιλία η ιερή

 

Οι φίλοι είναι τα πρόσωπα στα οποία καθρεφτιζόμαστε μικροί και μεγάλοι. Πλάι στον φίλο τους τα παιδιά ανακαλύπτουν πτυχές του εαυτού τους, μαθαίνουν τα όριά τους και βιώνουν ποικίλα συναισθήματα, καλά και κακά: θυμό, χαρά, αγάπη και συμπάθεια, αλλά και κακία και αντιδικία και ζήλεια… Ακόμη, μαθαίνουν το σεβασμό και την κατανόηση, αποκτούν ηθικούς φραγμούς και αναστολές και «ενηλικιώνονται» συναισθηματικά. Η φιλία διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ζωή των παιδιών, καθώς θεμελιώνει τις κοινωνικές σχέσεις, που αυτά θα δημιουργήσουν στο μέλλον, ως ενήλικες.

 

Οι γονείς συχνά αγωνιούν για θέματα φιλίας, ειδικά όταν έχουν ένα μόνο παιδί, το οποίο, λόγω και ειδικών οικογενειακών συνθηκών, δεν έχει μάθει να μοιράζεται, αλλά ούτε και να διεκδικεί παιγνίδια και χάδια και καθώς έχει μεγαλώσει μέσα σε περιβάλλον αυστηρά ενηλίκων, επικοινωνεί δυσκολότερα με τους συνομήλικούς του απ’ ό,τι τα παιδιά που έχουν αδέλφια.

 

Η αγωνία αυτή έχει συχνά σαν αποτέλεσμα την «εμπλοκή» των γονιών στις σχέσεις των παιδιών τους. Έτσι, μόλις το παιδί τους αποκτήσει έναν φίλο ή μία φίλη ο γονιός, ειδικά εκείνος που είναι πιο κοντά συναισθηματικά στο παιδί, αρχίζει ενδεχομένως τις ερωτήσεις και τις παραινέσεις. Ασυναίσθητα περνάει στο παιδί τη δική του αγωνία για το μέλλον μίας φιλίας που δεν έχει ακόμη αρχίσει. Ή, αντίθετα, ο γονιός μπορεί να μην εγκρίνει τον νέο φίλο του παιδιού ή ακόμη να παρεμβαίνει σε κάθε μεταξύ τους διένεξη. Με αυτόν όμως τον τρόπο το παιδί δεν κάνει βήμα προς την ωριμότητα αλλά πισωγύρισμα στην ασφαλή αγκαλιά της μαμάς και του μπαμπά. Τι πρέπει να κάνουν λοιπόν οι γονείς;

 

 

Χωράει ο γονιός στις φιλίες των παιδιών;

 

Οι ειδικοί σε θέματα ψυχικής υγείας συμβουλεύουν τους γονείς να μην εμπλέκονται εμφανώς στις φιλίες των παιδιών τους αλλά να μένουν πίσω, παρατηρητές και να τα νουθετούν όταν αυτό απαιτείται. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο γονιός θα μείνει αμέτοχος, αν το παιδί γίνεται συστηματικά θύμα ή θύτης στις σχέσεις του, ούτε φυσικά ότι ο γονιός δεν θα χωρίσει δύο παιδιά που χειροδικούν βίαια. Χρειάζεται μέτρο και σύνεση από την μεριά του γονιού και χρόνος από τη μεριά του παιδιού για να κατανοήσει τον εαυτό του και να μάθει να ορίζει τις σχέσεις του με τους άλλους. Ο γονιός αυτό που έχει να κάνει καταρχήν είναι να δίνει το παράδειγμα, δηλαδή να μην είναι ο θύτης ή το θύμα στις σχέσεις του. Ένα παιδί που βλέπει τον γονιό του διαρκώς να φωνάζει ή ακόμη και να χειροδικεί και βιώνει περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας λεκτικής ή σωματικής, δεν έχει άλλο δρόμο  έκφρασης στις σχέσεις του από εκείνον της επιθετικότητας. Αλλά και ένα παιδί που βλέπει τον γονιό του να υποχωρεί διαρκώς στις σχέσεις του με τους άλλους, γίνεται και το ίδιο υποχωρητικό και θυματοποιείται εύκολα, ειδικά όταν συναλλάσσεται με πολύ δυναμικά παιδιά.

 

Για να δημιουργήσει λοιπόν το παιδί ισότιμες σχέσεις με τους φίλους του χρειάζεται ένα καλό παράδειγμα, το δικό σας και ενίοτε και τις νουθεσίες σας. Στην νηπιακή, για παράδειγμα, ηλικία όταν παρατηρούνται συχνά έντονες διαφωνίες μεταξύ των παιδιών με αφορμή κάποιες δραστηριότητες ή παιγνίδια, εξηγούμε στα παιδιά την έννοια της κτήσης και του δανεισμού και δεν επικροτούμε την απαίτησή τους να τα έχουν όλα δικά τους.

 

Μεγαλώνοντας το παιδί και πηγαίνοντας σχολείο κάνει τους πρώτους πραγματικούς φίλους με τους οποίους μοιράζεται πράγματα αλλά και συναισθήματα και ενδιαφέροντα. Το παιδί πλέον επενδύει συναισθηματικά στις σχέσεις αυτές και κάθε ρήξη είναι ένα πλήγμα, πάντα όμως χρήσιμο καθώς προετοιμάζει το παιδί για το μέλλον και το εξοικειώνει με θετικά και αρνητικά συναισθήματα.

 

Σε αυτές τις περιπτώσεις, σοβαρών τσακωμών και ρήξεων, ο γονιός πρέπει να βρίσκεται κοντά στο παιδί όχι για να το κανακεύσει αλλά για να ερμηνεύσει συμπεριφορές. Όχι για να επιρρίψει ευθύνες –συχνά στο άλλο παιδί- αλλά για να βοηθήσει το δικό του παιδί να δει την αλήθεια. Είναι στ’ αλήθεια φίλος σωστός και ο ίδιος; Είναι άξια τσακωμού η αιτία; Οι εμπλοκές γονιών και από τις δύο μεριές, η εκπροσώπηση δηλαδή των παιδιών από τους γονείς περισσότερο κακό κάνουν παρά καλό.

 

Το παιδί επιλέγει έναν φίλο ανάλογα με την προσωπικότητά του, αλλά και τη συμπεριφορά του. Αν συμπεριφέρεται σχεδόν πάντα με άσχημο τρόπο, εάν συχνά δείχνει αδιαφορία και δεν συμπαραστέκεται στα «προβλήματα» του φίλου του, ίσως η φιλία αυτή να μην έχει κανένα νόημα και η επιμονή στην αναθέρμανση των σχέσεων να είναι μία ανάγκη του γονέα που νιώθει το παιδί του μόνο και μελαγχολικό. Αλλά αυτό είναι πρόβλημα του γονιού και όχι του παιδιού του.

 

Η φιλία στα παιδιά είναι κάτι δύσκολο, ειδικά στα πρώτα χρόνια της ζωής τους που έχουν συνηθίσει να έχουν ό,τι ζητήσουν και να βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής. Ωστόσο, η δύναμη της φιλίας είναι πολύ σημαντική στη ζωή ενός ανθρώπου και καλό θα είναι να μάθετε από νωρίς στα παιδιά σας να κάνουν φίλους.

 

Συμπερασματικά:

 

  • Δείξτε κατανόηση, μιλήστε στο παιδί σας για την φιλία, αλλά μην το κατευθύνετε προς καμία κατεύθυνση. Μην κατηγορείτε στο παιδί σας τον φίλο του επειδή δεν του μίλησε στο διάλειμμα λέγοντας για παράδειγμα  «δεν σου αξίζει τέτοιος φίλος» ή «είσαι το θύμα του» και άλλες παρόμοιες φράσεις που υποσκάπτουν την αυτοεκτίμηση του  παιδιού.
  • Προσπαθήστε να μην παρεμβαίνετε στην επιλογή των φίλων. Αφήστε τα παιδιά να αυτενεργούν και στο θέμα επιλογής της παρέας. Έχετε φυσικά τα μάτια και τα αυτιά σας ανοιχτά.
  • Αντί να κατηγορείτε το δικό σας παιδί ή τα άλλα παιδιά για φιλίες που δεν «κόλλησαν» ή χάλασαν στην πορεία, παρατηρήστε όσο μπορείτε πιο ψύχραιμα το παιδί σας: Είναι ντροπαλό; Είναι ένα παιδί που δεν ανοίγεται; Ή αντίθετα είναι ένα παιδί κυριαρχικό και εγωκεντρικό; Όπως κι αν είναι, αποδεχτείτε το, αλλά και βοηθήστε το να διαχειριστεί τα χαρακτηριστικά εκείνα που του δημιουργούν προβλήματα στις σχέσεις του.
  • Μην παρεμβαίνετε την ώρα του καβγά, παρά μόνο αν υπάρχει κίνδυνος για τη σωματική ακεραιότητα των παιδιών.
  • Οι γονείς είμαστε μεγάλοι και ώριμοι και με αυτές τις ιδιότητες πρέπει να μιλάμε προσπαθώντας να προτείνουμε λύσεις στα παιδιά και όχι να υποδείξουμε τις επόμενες κινήσεις τους.
  • Να επιπλήττετε τα παιδιά σας για κάθε επιθετική τους συμπεριφορά αλλά και να τα συγχαίρετε όταν φέρονται καλά στους φίλους τους. Αυτό σημαίνει καλή ανατροφή.







394


Εαν θέλετε να σχολιάσετε παρακαλούμε συνδεθείτε για να έχετε πρόσβαση στα σχόλια αυτού του άρθρου.


Μπαμπάς και γιος: Γλυκιά...

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 

 Όλες οι πληροφορίες και τα άρθρα που θα διαβάσετε εδώ, είναι γραμμένα με αγάπη και φροντίδα,

αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υποκαταστήσουν την εξειδικευμένη γνώση και τις συμβουλές του γιατρού σας.